Μαθησιακές δυσκολίες

Πρόκειται για μια κατηγορία δυσκολιών που αφορούν στη μάθηση και την επεξεργασία του λόγου. Μια γενική περιγραφή είναι η δυσκολία του μαθητή να κατακτήσει τον μηχανισμό που προϋποθέτει την εκμάθηση της Ανάγνωσης, της Γραφής και των Μαθηματικών. Όταν συνυπάρχουν δυσκολίες στην ανάγνωση και την γραφή μιλάμε για Δυσλεξία.

Αυτές οι δυσκολίες υπάρχουν ενώ ο μαθητής λαμβάνει ολοκληρωμένη εκπαίδευση και έχει νοημοσύνη που αντιστοιχεί στον μέσο όρο ή και πάνω από το μέσο όρο. Επίσης είναι σημαντικό για να μιλάμε για μαθησιακές δυσκολίες να έχουμε αποκλείσει την ύπαρξη αισθητηριακών ή νευρολογικών προβλημάτων.
Τα αίτια της ύπαρξης των μαθησιακών δυσκολιών μπορεί να είναι πρωτογενή  (κληρονομικά και γενετικά), αλλά και δευτερογενή (προγεννητικά ή περιγεννητικά). Όπως και να είναι , η δυσλειτουργία βρίσκεται στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα και στο μέρος του εγκεφάλου το οποίο είναι υπεύθυνο για την επεξεργασία γλωσσικών πληροφοριών.

Οι μαθησιακές δυσκολίες είναι κάτι με το οποίο το παιδί γεννιέται και δεν «φεύγουν» με το πέρασμα του χρόνου.  Η ύπαρξη τους γίνεται αντιληπτή με την είσοδο του παιδιού στο σχολείο όταν καλείται να μάθει τον μηχανισμό ανάγνωσης και γραφής. Με το πέρασμα του χρόνου, αν το παιδί λάβει την έγκαιρη παρέμβαση μπορούν τα συμπτώματα να μειωθούν και το παιδί να ανταπεξέρχεται καλύτερα στις μαθησιακές του υποχρεώσεις.

Η διάγνωση είναι πιο συχνή στα αγόρια (4:1), χωρίς όμως να αποκλείει την ύπαρξη μαθησιακών δυσκολιών στα κορίτσια. 
Ο σωστός χρόνος αξιολόγησής του παιδιού είναι στα μέσα της Δευτέρας δημοτικού, όταν έχει λάβει την απαιτούμενη εκπαίδευση από το σχολείο. Ωστόσο, μερικές φορές καλό είναι να γίνεται αξιολόγηση νωρίτερα, η οποία όμως θα δώσει «ενδείξεις μαθησιακών δυσκολιών». Ανάλογα λοιπόν με την ηλικία καταρτίζεται πρόγραμμα παρέμβασης.

Ο τρόπος που μαθαίνουν τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες είναι διαφορετικός από τα υπόλοιπα. Η οπτική διάκριση αλλά και η βιωματική διδασκαλία βοηθούν τα παιδιά να μάθουν καλύτερα. 

Παρακάτω ακολουθούν κάποια ενδεικτικά συμπτώματα

Ανάγνωση:
•    Αντικαταστάσεις φθόγγων ή λέξεων
•    Παραλείψεις φθόγγων ή λέξεων
•    Εισαγωγή φθόγγων ή λέξεων
•    Αναγραμματισμός ή αντίστροφη
•    Επανάληψη φθόγγου ή λέξης
•    Ελλιπής κατανόηση του κειμένου
•    Συλλαβιστή ανάγνωση, χωρίς εφαρμογή των σημείων στίξης
•    Χάνει τις σειρές
•    καθρεφτική ανάγνωση ή γραφή

Γραφή
•    Αντικατάσταση φθόγγου/ λέξης
•    Εισαγωγή φθόγγου/ λέξης
•    Παράλειψη φθόγγου/ λέξης
•    Επανάληψη φθόγγου/ λέξης
•    Αναγραμματισμός
•    Άρνηση γραφής
•    Aντιστροφές (ε αντί για 3)       
•    Aντικαταστάσεις λέξεων με άλλες παρεμφερούς σημασίας
•    Aδικαιολόγητα λάθη και δυσανάγνωστα γραπτά
•    Aπουσία σημείων στίξης
•    Aπουσία τονισμού
•    Mίξη μικρών και κεφαλαίων
•    Mικρές/ μεγάλες αποστάσεις μεταξύ των λέξεων
•    Γράφει από κάτω προς τα πάνω, από δεξιά προς τα αριστερά.

Μαθηματικά
•    Στην κατανόηση των προβλημάτων
•    Στην αναγνώριση των μαθηματικών συμβόλων (+, -, x, :)
•    Στην αντιγραφή αριθμών, πράξεων, δυσκολία στη χρήση «κρατούμενων»
•    Στην εκμάθηση του πολλαπλασιασμού
•    Στην κατανόηση των συμβόλων των μαθηματικών πράξεων
•    Στην κατανόηση της θεσιακής αξίας των αριθμών
•    Στην εκμάθηση και εκτέλεση των βασικών αριθμητικών πράξεων
•    Στην εκτέλεση νοερών πράξεων
•    Στην επεξεργασία σύνθετων δεδομένων
•    Στην αντίληψη της αλληλουχίας των βημάτων κατά την επίλυση προβλημάτων
•    Διαταραχές στον προγραμματισμό
•    Στην εφαρμογή διαφορετικών τρόπων επίλυσης
•    Στην επίλυση απλών υπολογισμών
•    Στην αντίληψη και εκμάθηση της ώρας
•    Στη χρήση του αναλογικού ρολογιού,
•    Στην αντίληψη των χρημάτων και των μονάδων μέτρησης (μήκος, πλάτος, βάρος)



Πιθανές συνοδές δυσκολίες που έχουν τα άτομα με μαθησιακές δυσκολίες.

•    Δυσκολία στη χρήση και επεξεργασία πινάκων και σειρών ονομάτων (π.χ. ημέρες της εβδομάδας, μήνες του χρόνου)
•    Δυσκολία στην αντιγραφή από τον πίνακα ή από σημειώσεις
•    Προβλήματα προσανατολισμού στο χώρο και στο χρόνο
•    Δυσκολία στην απομνημόνευση αριθμών, ημερομηνιών , τηλεφώνων, διευθύνσεων,
•    Δυσκολία στην απομνημόνευση ποιημάτων ή κειμένων
•    Δυσκολία στην οργάνωση διαβάσματος και την τήρηση υποχρεώσεων.
•    Παρόμοιες δυσκολίες και στην εκμάθηση άλλων γλωσσών.